🥳 𝗜𝘁 𝗶𝘀 𝘄𝗲𝗿 #𝗙𝗿𝘆𝘀𝗸𝗲𝗙𝗿𝗲𝗲𝗱! 𝗪𝗮𝘁 𝗱𝗼𝗰𝗵𝘁 𝗷𝗶𝗺 𝗯𝗲𝗱𝗿𝗶𝘂𝘄 𝗺𝗲𝗶 𝗶𝘁 #𝗙𝗿𝘆𝘀𝗸?

Elke twadde freed fan de moanne fiere wy #FryskeFreed!

It doel? It Frysk sichtberder meitsje en bedriuwen oanmoedigje it #Frysk faker te brûken.

➡️ 𝗪𝗮𝘁 𝗱𝗼𝗰𝗵𝘁 𝗷𝗶𝗺 𝗯𝗲𝗱𝗿𝗶𝘂𝘄 𝗺𝗲𝗶 𝗶𝘁 #𝗙𝗿𝘆𝘀𝗸?

‼️ 𝗙𝗲𝗿𝗴𝗲𝘁𝘁𝗲𝗻 𝘄𝘂𝗿𝗱𝗲𝗻: `Kwizekwânsje en Wizânsje`

➡️Kwizekwânsje
Ned: invloedrijk, van belang, consequentie
Eng: importance, consequence
Betsjutting: wichtich, ynfloedryk (fan persoanen). Immen fan kwizekwânsje wêze.

➡️Wizânsje
Ned: gewoonte, gebruik
Eng: habit, custom, practice, usage
Betsjutting: gewoante, gebrûk, wat as gebrûklik oannommen wurdt, wat immen wend is om te dwaan

𝗪ê𝗿 𝗸𝗼𝗺𝘁 𝗶𝘁 𝘄𝗲𝗶?
Kwizekwânsje en wizânsje, twa foar de priis fan ien diskear. In kadootsje past wol by de desimbermoanne. Hiel faak as Fryske wurden moai en sjongsum klinke, dan komme se út it Frânsk. En dat is dizze kear net oars.

Kwizekwânsje komt fan it Frânske wurd ‘conséquence’. Yn it Nederlânske kenne wy it as ‘consequentie’ en yn it Ingelsk as ‘consequence’. Wy brûke it benammen yn de betsjutting fan ‘gefolch’, mar it hat ek de betsjutting fan ‘wichtich’, ‘fan belang wêze’. Konsekwinsjes binne fansels ek faak fan belang.

Wizânsje is net sa’n hiel gewoan en gebrûklik wurd mear, mar it hat wol dy betsjutting: gewoante of gebrûk. Dit wurd komt fan it Frânske ‘usance’ en fansels sjochst hjir ek gelyk de Ingelske wurden ‘use’ en ‘usage’ yn. Ek it Ingelsk hat in hiel soad fan oarsprong Frânske wurden yn him.

In oar Frysk wurde foar ‘gewoante’ is ‘wenst’. Dat komt fan ‘wenne’, ‘gewend’ wêze.
Dizze Frânske wurden binne nei alle gedachten yn de Frânske tiid en ûnder ynfloed fan de hegerein yn it Frysk terjochte kaam. Wat útspraak en skriuwwize oanbelanget binne se alhiel ferfryske. Se fiele foar ús dan ek hiel Frysk, tink bygelyks ek oan wurden as ferdivedaasje en avensearje.

➡️ Alle moannen besprekt Mirjam Vellinga in bysûnder of fergetten Frysk wurd op Omrop Fryslân Radio yn it programma `Goeiemiddei` mei Johan Terpstra